Tilbúin í 40 ár

Hjálparsveit skáta Garðabæ var stofnuð 20. nóvember árið 1969. Stofnfélagar voru úr Hjálparsveit skáta Hafnarfirði. Hvatamaður að stofnun sveitarinnar Einar Guðmundsson varð fyrsti sveitarforingi sveitarinnar. Á örðu starfsári fékk sveitin gamla Dodge Weapon bifreið frá varnaliðinu til afnota. Mikill tími fór í að halda þeirri bifreið gangandi fyrir æfingar og útköll. Upp úr 1970 fékk sveitin sýna fyrstu séraðstöðu í bílskúr í skátaheimili Vífils. Gott samstarf var við hina nýju hjálparsveitina sem var í Kópavogi. HSG ásamt átta örðum sveitum stofnuðu Landssamband Hjálparsveita skáta (LHS) til að annast sameiginleg málefni sveitanna. LHS sameinaðist síðan Landsambandi flugbjörgunarsveita í Landsbjörg haustið 1991 og síðan kom Slysavarnarfélag Íslands með í Slysavarnarfélagið Landsbjörg 2.október 1999. Hjálparsveit skáta Garðabæ hefur alla tíð verið sjálfstæð sveit og hefur rekstur hennar farið eftir dugnaði þeirra sem í henni starfa hverju sinni. Útsjónarsemi í fjáröflunum og aðgæsla í fjármálum hefur smá saman byggt upp þessa sveit að því sem hún er í dag. Flugeldasalan hefur frá fyrsta ári verið ein aðalfjáröflun sveitarinnar. Upp úr 1985 fór að bera á meiri kröfum um betri þjálfun og betri búnað hjálparsveita. Aðrar fjáraflanir sem sveitin hefur staðið í er: Jólatrésala, þökulagning, pennasala, sjúkragæsla og margt fleira. Undanfarin ár hefur öryggisgæsla á laugardalsvellinum á fótboltaleikjum og sala á Neyðarkallinum aukist sem hluti af aðal fjáröflunum sveitarinnar. Á þessum 40 ára ferli hefur dugnaður félaga í fjáröflunum og sjálfboðavinnu gert þessa sveit að einni öflugustu og best búnu björgunarsveit landsins.

1976 urðu straumhvörf í starfi sveitarinnar en þá var keypt ný torfærubifreið að GMC gerð. Átti bifreið þessi stóran þátt í blómstrandi starfi sveitarinnar á þessum tíma nú var hægt að einbeita sér að öðru en bílaviðgerðum. Starfsemin jókst það mikið að farið var að þrengjast um búnað og starfsemi sveitarinnar í bílskúrnum þó tvöfaldur væri. Á 10 ára afmæli sveitarinnar var farið að falast eftir lóð fyrir hús. Með mikilli sjálfboðavinnu félaga og hjálp bæjarstjórnar, Garða- Héðins og Garðabæjardeildar Rauðakross, var hús reist við Bæjarbrautina. Húsið var vígt í maí 1985 á landsþingi LHS sem haldið var í Garðabæ. Talað var um að nú færi sveitin „úr kofa í höll“. Það tók verulega á starfsemi sveitarinnar öll sú vinna sem fór í að reisa húsið og þurfti sérstak átak í innrastarfi sveitarinnar til að blása lífi í hana á ný. Sveitinni var 1986 skipt í: tvo fjallamennsku flokka, skyndihjálparflokk og nýliðaflokk. Eins voru skipaðar nefndir til að hafa umsjón með verkefnum sveitarinnar eins og fjáröflunum, bíl, snjósleða, viðhaldi tækja og þess háttar. Var þetta átak gert í tengslum við auknar kröfur um skipulag sem komu fram á þessum tíma. Segja má að þetta skipulag sé grunnur að því sem notað er í dag. Í dag eru í sveitinni skipt í þrjá yfirflokka: Tækjaflokkur, Sérhæfðir flokkar og Almennir flokkar. Í tækjaflokki eru: Bílaflokkur, Sleðaflokkur, Vélhjólaflokkur, bátaflokkur og snjóbílaflokkur. Í sérhæfða flokkinum eru: Hundaflokkur, Leitartækniflokkur, Sjúkraflokkur og Undanfarar. Í almenna flokknum eru: Hópur II, Nýliðar 1 og 2 og Ungliðar.

Eftir tuttugu farsæl ár í höllinni við Bæjarbraut var aftur orðið þröngt um sveitina, búið var fylla húsið sem byggt var til framtíðar. Í kringum þrjátíu ára afmæli sveitarinnar var ekki lengur pláss fyrir bíla sveitarinnar innan dyra. Byrjað var þá að kanna hvort möguleiki væri á að byggja stærra hús og jafnvel í samstarfi við skátafélagið Vífil. En mjög gott samstarf við skátafélagið Vífil hafði verið frá upphafi sveitarinnar. Einnig hefur HSG verið í miklu samstarfi við Björgunarhundasveit Íslands.

Þann 21. ágúst 2003 tóku Ásdís Halla Bragadóttur bæjarstjóri, Jónatan Smári Svavarsson félagsforingi Vífils og Helgi Jónsson formaður HSG skóflustungu að sameiginlegu húsnæði Vífils og HSG á lóð HSG við Bæjarbraut. Sveitinni tókst að selja gamla húsið til flutnings, Bæjarsjóður studdi við bakið á félögunum í byggingu nýs húss. Sveitin þurfti að koma sér fyrir í bráðabirgðaraðstöðu á meðan nýja húsið var byggt og naut sveitin stuðnings Garðabæjar sem lánaði lausa skólastofu við Garðaskóla undir félagsstarfið og leigt var iðnaðarhúsnæði undir búnað sveitarinnar og bíla. Á 35 ára afmælisdegi sveitarinnar 20. nóvember 2004 var síðan nýja húsið vígt. Og enn var talað um að nú væri sveitin farin „úr kofa í höll“. Þá höfðu félagar úr sveitinni og skátafélaginu lagt hundruð tíma í sjálfboðavinnu við bygginguna og fjáröflunum. Með sameiginlegu átaki tókst að koma húsinu upp á kostnaðaráætlun.

Aftur var hafist handa við að styrkja félagsstarf sveitarinnar á ný eftir byggingarvinnu og hefur sveitin eflst og styrkst með hverju árinu. Tækjakostur hefur aukist jafnt og þétt og eru fjórhjól og vel útbúin slöngubátur nýjasta viðbótin í starfi sveitarinnar ásamt snjóbíl sem félagar í sveitinni hafa verið að endurgera.

Nú á fertugasta starfsári Hjálparsveit skáta Garðabæ gengir sveitin nú mikilvægu hlutverki í neyðaráætlun varðandi svínaflensufaraldur sem breiðist út meðal landsmanna. Hópur innan sveitarinnar er í viðbragðshóp um sjúkraflutninga ef faraldurinn kemst á hættustig. Sveitin sinnir margvíslegum verkefnum þó að leitir af týndu fólki og viðbrögð við óveðrum séu helstu verkefnin. Virkir félagar sveitarinnar telja nú u.þ.b. 70 manns. Virkir félagar teljast þeir sem eru tilbúnir dag og nótt, hvernig sem viðrar, að mæta í útkall þegar vá steðjar að. Heildarlisti yfir félaga er yfir félaga telur yfir tvöhundruð og fimmtíu. Framtíð sveitarinnar er björt og munu félagar halda áfram að sérhæfa sig og bæta. Kappsmál er fyrir sveitina að vera með frambærilegt björgunarsveitarfólk sem er tilbúið þegar kallið kemur. Hjálparsveit skáta Garðabæ er björgunarsveit Garðbæinga og skiptir stuðningur bæjarbúa gríðarlega miklu máli fyrir sveitina. Með kaupum á flugeldum, jólatrjám og Neyðarkalli í heimabyggð styrkja Garðbæingar sína björgunarsveit.

Birtist í 40 ára afmælisriti Hjálparsveitar skáta Garðabæ árið 2009

Helgi Jónsson, formaður 40 ára afmælisnefndar og fyrrum formaður HSG